10.1. 不了八分別墮流轉
tatra yo'sāvaṣṭavidho mithyāvikalpo bālānāṃ trivastujanako lokanirvartakaḥ so'sya caturvidhasya yathābhūtaparijñānasya vaikalyādasamavadhānātpravartate tasmācca punarmithyāvikalpātsaṃkleśaḥ saṃkleśātsaṃsārasaṃsṛtiḥ saṃsārasaṃsṛteḥ saṃsārānugataṃ jātijarāvyādhimaraṇādikaṃ duḥkhaṃ pravartate
愚夫於此四如實智有所闕故,不現前故,便有八種邪分別轉,能生三事,能起一切有情世間及器世間。謂由如是邪分別故起諸雜染,起雜染故流轉生死,於生死中常流轉故,恆有無量隨逐生死種種生老病死等苦流轉不息。(大正30.490c16-22)
Therein, that which is the eight-fold false discrimination (mithya-vikalpa) of the fools, the progenitor of the three object-bases (trivastujanaka) and producer of the world (lokanirvartaka), arise (pravartate) because of the deficiency (vaikalyāt) and incompleteness (asamavadhānāt) of this (asya) “four-fold complete knowledges” truly as they are (caturvidhasya yathābhūtaparijñānasya). And, moreover, from that false discrimination, defilement (saṃkleśaḥ)[arises]; from the defilement, revolving in saṃsāra; from the revolving in saṃsāra, attendant in saṃsāra, duḥkha comprising birth, old age, illness, death etc. arises. (FT 10.1)
|
tatra yo'sāvaṣṭavidho mithyāvikalpo ← tatra yaḥ asau aṣṭa–vidhaḥ mithyā–vikalpaḥ(√kḷp) |
於此…八種邪分別 |
tatra : adv. yaḥ : rel.pron., m.nom.sg. of yad asau : dem., m.nom.sg. of adas aṣṭa– : cardinal °vidhaḥ : cpd., m.nom.sg. of °vidha mithyā– : adv. °vikalpaḥ : cpd., m.nom.sg. of °vikalpa |
|
bālānāṃ ← bālānām |
愚夫 |
m.gen.pl. of bāla |
|
trivastujanako ← tri–vastu–janakaḥ(√jan) |
能生三事 |
tri– : cardinal vastu– : n.noun °janakaḥ : cpd., m.nom.sg. of °janaka(adj.) → °vikalpaḥ |
|
lokanirvartakaḥ ← loka–nir+vartakaḥ(√vṛt) |
能起…世間 |
loka– : m.noun °nirvartakaḥ : cpd., m.nom.sg. of °nirvartaka(adj.) → °vikalpaḥ |
|
so ← saḥ |
|
pron., m.nom.sg. of tad |
|
'sya caturvidhasya ← asya catur–vidhasya |
於此四[種] |
asya : dem., n.gen.sg. of idam catur– : cardinal °vidhasya : cpd., n.gen.sg. of °vidha |
|
yathābhūtaparijñānasya ← yathā–bhūta(√bhū)–parijñānasya(√jñā) |
如實智 |
yathā– : adv. bhūta– : ppp. °parijñānasya : cpd., n.gen.sg. of °parijñāna |
|
vaikalyād ← vi+kalya(√kal)+āt |
有所闕故 |
n.abl.sg. of vikalya(adj.) |
|
asamavadhānāt ← a+sam+ava+dhānāt(√dhā) |
不現前故 |
n.abl.sg. of asamavadhāna |
|
pravartate ← pra+vartate(√vṛt) |
轉 |
pres. 3rd sg. ātm. |
|
tasmācca punar ← tasmāt ca punaḥ |
由如是 |
tasmāt : pron., n.abl.sg. of tad ca, punaḥ : both ind. |
|
mithyāvikalpātsaṃkleśaḥ ← mithyā–vikalpāt sam+kleśa+ḥ(√kliś) |
邪分別故起雜染 |
mithyā– : adv. °vikalpāt : cpd., m.abl.sg. of °vikalpa saṃkleśaḥ : m.nom.sg. of saṃkleśa |
|
saṃkleśāt ← sam+kleśa+āt |
雜染故 |
m.abl.sg. of saṃkleśa |
|
saṃsārasaṃsṛtiḥ ← sam+sāra(√sṛ)–sam+sṛtiḥ(√sṛ) |
流轉生死 |
saṃsāra– : m.noun °saṃsṛtiḥ : cpd., f.nom.sg. of °saṃsṛti |
|
saṃsārasaṃsṛteḥ ← sam+sāra–sam+sṛteḥ(√sṛ) |
於生死中常流轉故 |
saṃsāra– : m.noun °saṃsṛteḥ : cpd., f.abl.sg. of °saṃsṛti |
|
saṃsārānugataṃ ← sam+sāra–anu+gatam(√gam) |
隨逐生死 |
saṃsāra– : m.noun °anugatam : cpd., n.nom.sg. of °anugata(ppp.) → duḥkham |
|
jātijarāvyādhimaraṇādikaṃ duḥkhaṃ ← jāti(√jan)–jarā(√jṝ)–vyādhi(vi+ā√dhā)–maraṇa(√mṛ)–ādikam duḥkham |
生老病死等苦 |
jāti– : f.noun jarā– : f.noun vyādhi– : m.noun maraṇa– : n.noun °ādikam : cpd., n.nom.sg. of °ādika(adj.) → duḥkham duḥkham : n.nom.sg. of duḥkha |
|
pravartate ← pra+vartate(√vṛt) |
流轉不息 |
pres. 3rd sg. ātm. |